Alderdi Eguna

Alderdi Eguna 2012

2012ko irailaren 30ean, Forondako zelaietan egin zen Alderdi Egunaren 35. edizioa, “Euskadi berpizten” lelopean. Oso edizio esanguratsua izan zen, lehen aldiz, ospakizuna bake-testuinguru batean egin zelako, ETAren indarkeriak markatutako hamarkaden ondoren. Antolatzaileek inguruabar hori eguneko elementu nagusi bihurtu nahi izan zuten: aurreko 34 edizioetatik askok bakearen aldeko aldarrikapena izan zuten lagun; 2012an, bakea ospatzea eta bizikidetza etapa berri bat finkatzeko lan egitea zen asmoa.

Milaka afiliatu, jarraitzaile eta gonbidatu bildu zituen jardunaldiak Forondan. Azpiegitura zabala aurreikusi zuten antolatzaileek: 400.000 metro koadro inguru ekitaldi osorako, 30 txosna, 132 jantoki eta 20.000 bazkari inguru zerbitzatzeko gaitasuna. Betiko ongintzazko tonbola ere mantendu zuten, eta horren dirua Gasteizko Bizitza Berria elkartera bideratu zuten.

Beste edizioetan bezala, Alderdi Egunak festa eta topaketa izaera ekitaldi politikoarekin uztartu zituen. Gonbidatuen artean Convergència i Unióri lotutako ordezkaritza katalan bat zegoen. Bezperan, Iñigo Urkullu Artur Mas Generalitateko presidentearekin bildu zen, eta biek euren errealitate nazionalak aldarrikatu zituzten, baita autogobernua handitzeko nahia ere. Urkulluk azpimarratu zuen Euskadik eta Kataluniak errealitate propioak eta desberdinak zituztela, baina aitortza politiko eta erabakitzeko gaitasun handiago baterantz aurrera egiteko helburuarekin bat zetozela.

Edizio hartako une sinbolikoetako bat musika izan zen. EAJ-PNVren lurralde erakundeetako lehendakaritzek Gontzal Mendibilen “Bagare” abestia abestu zuten Forondan, bertaratutakoek bakegintzaren eta komunitate politikoaren indarraren sinbolo gisa sortutako interpretazio kolektiboan parte hartzen zuten bitartean.

EGIren izenean Eukene Galarragak esandakoak belaunaldi berrien ahotsa sartu zuen ekitaldi nagusian. Galarragak “I AM BASQUE” lelodun txapela jantzi zuen bere hitzaldian, aurretik euskal gazteriak erabilitako esamoldea, eta hainbat hizkuntzatan aurkeztu zuen gainera. Keinu hark “I AM BASQUE” euskal gazteriari lotutako leloetako bat bezala finkatzen lagundu zuen, Euskaditik kanpo ere identitate ireki eta ezagun bat proiektatuz. Egun hartan kontserbatutako irudiei esker, mitinaren une sinbolikoetako bat izan zen une hura.

Hitzaldi nagusia Iñigo Urkullu EAJ-PNVren EBBko presidente eta lehendakarigaiak egin zuen. Urriaren 21eko hauteskunde autonomikoak baino hiru aste eskas lehenago, Euskadik ziklo aldaketari aurre egin behar ziola eta bere norabidea erabaki behar zuela izan zen bere hitzaldiaren ardatza. “Euskal herritarrok gure etorkizuna erabakitzeko dugun eskubidean sinesten dut” izan zen erabakitzeko eskubidearen defentsa eta egungo kezka ekonomiko eta sozialak uztartu zituen diskurtsoaren adierazpen nagusietako bat.

Krisi ekonomikoak bere hitzaldiaren zati handi bat hartu zuen. Urkulluk azaldu zuenez, bi urte baino gehiagoko krisiaren ondoren, langabeziak eta jarduera ekonomikoak okerrera egin dute Euskadin. Egoera horren aurrean, gaitasun industrialari eutsi, nazioarteko merkatu berriak ireki eta familiei, langabeei, pentsiodunei, gazteriari eta enpresei erantzunak eskaintzeko beharra aldarrikatu zuen. Hautagai jeltzalearen ustez, “biharkoa bizi ahal izateko, oraina irabazi behar da”, susperraldi ekonomikoa berehalako lehentasun gisa jarriz.

Ekonomiarekin batera, bakeak eta elkarbizitzak erdigunea hartu zuten. Indarkeria eta inposizio urteak atzean uzteko beharra defendatu zuen Urkulluk, baina iragana eta horren ondorioak pairatu zituztenak ahaztu gabe. Bere diskurtsoak memoria, aitortza, askatasuna, tolerantzia eta elkarbizitza lotu zituen etorkizun partekatu berri baten eraikuntzarekin.

Hirugarren ardatza autogobernua eta Euskadiren etorkizun politikoa izan ziren. Urkulluk “Euskadi, Europako Nazioa” proposatu zuen, subiranotasun partekatuen Europa batean integratua eta euskal herritarren itunean, elkarrekiko aitortzan eta erabaki askean oinarritua. Erabakitzeko gaitasun handiago baterantz aurrera egiteko akordio politiko berri bat defendatu zuen eta edozein proiektu politiko demokratikoki adierazitako borondate baten bidez gauzatzeko aukera izan behar zuela adierazi zuen.

Forondan ere presente egon zen oroitzapena. Hitzaldian, Urkulluk 16 urterekin ospatu zen lehen Alderdi Eguna ekarri zuen gogora, eta 1983ko uholdeen ostean Euskadi berreraikitzea ekarri zuen gogora. Testuinguru horretan omendu zuen bereziki Xabier Arzalluz, bere 80. urtebetetzearekin batera, bere ibilbide eta zeregin politikoa nabarmenduz.

Horrela, 2012ko Alderdi Eguna egun osoan zehar gurutzatu ziren hiru ideiek markatu zuten: urte luzeetako indarkeriaren ostean bakea eta bizikidetza ospatzea, krisi ekonomiko sakon bati aurre egiteko beharra eta Euskadirentzako autogobernu eta erabakitze esparru berri baten aldarrikapena. Hori guztia, hauteskunde autonomikoen bezperan, edizio hura bereziki garrantzitsua izan baitzen.

Bagare

Araban bagare
Gipuzkun bagera
Xiberun bagire
Ta Bizkaian bagara
Baita ere, Lapurdi ta Nafarran.

Guziok gara eskualdun
guziok anaiak gara
Nahiz eta hitz ezberdinez
Bat bera dugu hizkera.

Bagare, bagera
Bagire, bagara
euskera askatzeko
oraintxe dugu aukera

Araban bagare...

Herri bat dugu
osatzen
eta gure zabarkeriz
ez daigun utzi hondatzen.

Bagare, bagera,
bagire, bagara
Euskadi askatzeko
oraintxe dugu aukera.