Konferentziak / Mintegiak / Mahai-inguruak

Liburuen txokoa

“Liburuen txokoa” sortu da herritargoari euskal idazleen lanak ezagutarazteko, eta beren benetako protagonisten eskutik egingo dugu.

Gure helburua da euskal idazleek lan bat sortzeko prozesuan egiten duten ibilbideari buruzko esperientziak eta hausnarketak partekatzea; liburu bat liburu dendetara iritsi baino lehen egiten duen bidea aztertzea eta idazlan bakoitzaren atzetik dagoen guztia arakatzea; bai eta, bide batez, irakurzaletasuna pizten laguntzea ere.

Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Liburuen txokoa

Iñaki Anasagasti Olabeaga: Amigas sin estatuas

Iñaki Anasagasti Olabeaga: Amigas sin estatuas

Iñaki Anasagasti Olabeaga: Euzkadirekin eta abertzaletasunarekin konprometitutako bizitza

Iñaki Anasagasti Olabeaga Venezuelan jaio zen 1947an, bere familia abertzaleak gerraosteko jazarpenetik ihesi erbesteratu behar izan ostean. Txikitatik eta bere gaztaroan zehar, Venezuelan zein Euskal Herrian, Euzkadi eta euskal kausaren aldeko maitasun eta defentsa sutsua erakutsi du. Bere bizitza osoa euskal nazionalismoari lotuta egon da: EGIko gaztedietako presidentea izan zen Caracasen, erresistentziako argitalpenetan parte hartu zuen eta, demokraziarekin batera, ibilbide politiko eta instituzional luzea jorratu du Euzkadi Buru Batzarreko kide, Eusko Legebiltzarkide, eta Kongresuan zein Senatuan EAJ-PNVren bozeramaile gisa. Konpromiso politiko horrez gain, Anasagastik euskal memoria historikoa berreskuratzeko eta zabaltzeko lan eskerga egin du idazle eta ikertzaile gisa.

"Amigas sin Estatuas" liburuari buruz

Lan berri honek Euskal Herria ezbeharrean utzi zuen gerran (1936-1937) eta gerraostean beren adiskidetasuna, elkartasuna eta konpromiso humanitarioa erakutsi zuten bederatzi emakumeren biografiak biltzen ditu. Liburuaren izenburuak islatzen duen bezala, emakume eta lagun hauek ez dute estatuarik gure kaleetan, askotan beren historia eta ekintzak ezezagunak izan direlako edo emakumea historian zehar ikusezin bihurtu nahi izan delako. Idazlan honek emakume horien memoria argitara ateratzea eta belaunaldi berriek beren laguntza bitala ezagutzea du helburu.

Liburuak honako emakume hauen historia zirraragarriak jasotzen ditu:

  • Gabriela Mistral: Literaturako Nobel sariduna; bere Tala liburuaren bidez euskal haur errefuxiatuei lagundu ziena.

  • Elena Ribere de la Souchère: Manuel de Irujorekin batera Frantzia Askearen kuartel nagusian lan egin zuena eta Jesús de Galíndezen desagertzea salatu zuena.

  • Leah Manning: 1937an Ingalaterrara ia 4.500 euskal haurren ebakuazio handia antolatu eta gainbegiratu zuena.

  • Katharine Steward-Murray (Atholleko Dukesa Gorria): Basque Children Committeeko presidentea; euskal haurrak babesteko presio politikoa bultzatu zuena.

  • Margot Duhalde: Jatorri euskalduneko emakume aitzindaria, aliatuekin batera nazismoaren aurka borrokatu zen gerra-pilotua.

  • Germaine Malaterre Sagnier: Frantziako enbaxadorea eta Euskaldunen Lagunen Nazioarteko Ligako kidea; gerraostean euskaldunen ahotsa kantzelaritzetara eraman zuena.

  • Victoria Kent: Espainiako kartzelen zuzendari ohia eta diktaduraren aurkako borrokan argia izan zena New Yorkeko Ibérica aldizkariarekin.

  • Scou Ross-Smith: Australiar argazkilaria; Geography Magazine aldizkarirako euskal bizitzari buruzko erreportaje klasiko eta aparta egin zuena.

  • Frances R. Grant: Aktibista estatubatuarra; AEBko erbesteratu euskaldunei laguntzeko eta Galíndezen bahiketa salatzeko funtsezkoa.

Nekane Lauzirikaren parte-hartze berezia

Ekitaldiak, gainera, Nekane Lauzirika kazetari eta idazlearen aurkezpena eta sarrera izango ditu, bera baita liburuaren hitzaurrearen egilea. Lauzirika Euskal Kazetarien Elkarteko eta Elkargoko idazkari nagusi ohia da, eta ibilbide profesional oparoa du komunikabideetan: Radio Euskadiko tertuliana, Radio Popularreko kolaboratzailea eta Eusko Jaurlaritzaren "Euskal Etxeak" aldizkari digitalaren editore eta idazlea izan da, Emakunde aldizkariarekin batera egindako kolaborazioez gain. Gizarte-gaietan eta osasunean aditua —Saludentuvida blogaren sortzaileetako bat da—, bi liburu argitaratu ditu ikuspegi sozial eta humanistiko sakon batekin: "África en el corazón de la pobreza, el continente de las mujeres y los niños" eta "Cumbres Mundiales: Mirando al futuro con ojos de mujer". Bere ibilbide luzean zehar hainbat sari jaso ditu Euskadin zehar eta estatu mailan, eta Euskal Herriko Medikuntzako Errege Akademiak ere bere dedikazio profesionala aitortu du.

Idazlearen literatura-obraren errepasoa

"Amigas sin Estatuas" liburuaz gain, Iñaki Anasagastik euskal historia garaikidea eta memoria politikoa aztertzen dituen bibliografia oparoa du. Bere lan ezagunen artean honako hauek nabarmentzen dira: Los años oscuros. El nacionalismo vasco en la posguerra (1937-1946), Nuestro hombre en Bilbao (bigarren mundu gerran aliatuentzat lan egin zuten espioiei buruzkoa), El otro Pacto de Santoña, Somos vascos edota Ajuriaguerra en el corazón, euskal politikan funtsezkoak izan diren pertsonaia eta pasarteak argitara ekartzen dituztenak.

  • eka 03 2026
  • 19:00h -(e)tik 20:00h -(e)ra
  • Euskal Abertzaletasunaren museoa. Ibañez de Bilbao, 16. Sabin Etxea eraikina, Bilbo

Imágenes y vídeos

Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga Museo del Nacionalismo Vasco - Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga Museo del Nacionalismo Vasco - Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga Euskal Abertzaletasunaren museoa - Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga
Euskal Abertzaletasunaren Museoa- Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga
Euskal Abertzaletasunaren Museoa- Amigas sin Estatuas, Iñaki Anasagasti Olabeaga

Elena Moreno Scheredre - "Bizitakoa kontatzea"

Elena Moreno Scheredre - "Bizitakoa kontatzea"

Elena Moreno Scheredre idazlea

Elena Moreno Scheredre Bilbon jaio zen, baina beti itsasertzen bila ibili dela dio. Kazetaritza ikasketak Bartzelonan burutu zituen eta han bizi izan zen urte batzuetan Mediterraneoko argiaz gozatzen, etxera itzuli zen arte. Bere ibilbide profesionalean zehar, istorioak kontatzeko bokazioari jarraituz, irratian —neska-mutilen maite duen bitartean—, telebistan, komunikazio agentzietan eta prentsa idatzian lan egin du. Gaur egun, El Correo egunkarian zutabegile gisa kolaboratzen jarraitzen du. Bere literatur ibilbidean hainbat lan argitaratu ditu, hala nola El salón de la embajada italiana (2010), Dondequiera que estés (2013), Devuélveme la luna (2018), La frontera de su nombre (2022) eta Una isla para esconderte (2024). 2014an, "Aixe Getxo" literatura saria jaso zuen, bere sormen-lana aitortuz.

Hitzaldia eta Literatura: "Bizitakoa kontatzea"

"Bizitakoa kontatzea. Historiaren emozio isilak" izenburupean, Morenok kazetaritzaren eta literaturaren arteko muga eta ezberdintasunei buruzko gogoeta sakona proposatzen du. Kazetaritzak gertakariak dokumentatzea eta lekukotza ematea helburu duen bitartean, literaturak barrurago begiratzen du, historiako protagonisten emozioak, isiluneak eta bizi-itxaropenak azaleratuz. Hitzaldian zehar, bere ibilbide literarioa errepasatuko du, arreta berezia jarriz emigrazioaren zauriari. Ardatz nagusia bere azken obra izango da: Un bosque de álamos en Idaho (2026). Nobela honek XX. mendearen hasieran Idahora (AEB) emigratu zuten pertsonen istorioak kontatzen ditu; bi munduren artean bizi ziren pertsonak, urrunetik Gerra Zibila edo Gernikako bonbardaketa bezalako gertakari latzak sentitu zituztenak, haien nortasuna sakon markatu zutenak. Saioaren amaieran, galdera-erantzunetarako tarte bat irekiko da publikoarekin elkarrizketa aberasgarria sortzeko.

Jon Bilbao Saralegui Saioa Jon Bilbao Saraleguik aurkeztuko du. Habanan jaioa (1953), Getxon hazia eta Bilbon hezia da. Zuzenbide ikasketak Deustun egin ondoren, graduondokoak Nevadako Unibertsitatean (Reno) burutu zituen. Ibilbide profesional luzea du arlo juridikoan eta enpresan: Confebaskeko Sail Juridiko eta Laboraleko zuzendaria izan zen 1987tik, eta Idazkari Nagusi albokoa 2004tik. 2014an Cuatrecasas bulegoan sartu zen 2021ean jubilatu arte. Gaur egun, Iñigo Urkullu Lehendakariak zuzentzen duen eAtlantic fundazioan kolaboratzen du eta "Bilboko Diletanteen Foroa" kultur elkarteko idazkaria da.

Hitzaldirako datuak

  • Eguna: 2026ko maiatzaren 6a, asteazkena

  • Ordua: 19:00

  • Tokia: Euskal Abertzaletasunaren Museoa -  Ibañez de Bilbao kalea, 16. Bilbo (Sabin Etxea)

  • Sarrera: Librea lekuak bete arte. Baieztatu mesedez.

  • mai 06 2026
  • 19:00h -(e)tik 20:00h -(e)ra
  • Euskal Abertzaletasunaren museoa. Ibañez de Bilbao, 16 - Sabin Etxea eraikina

Imágenes y vídeos

Museo del Nacionalismo Vasco - Elena Moreno Scheredre Museo del Nacionalismo Vasco - Elena Moreno Scheredre Euskal Abertzaletasunaren museoa- Elena Moreno Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Elena Moreno Scheredre Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Elena Moreno Scheredre Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Elena Moreno Scheredre Euskal Abertzaletasunaren Museoa - Elena Montero Scheredre Euskal Abertzaletasunaren Museoa. Elena Moreno Museo del Nacionalismo Vasco. Elena Moreno Euskal Abertzaletasunaren Museoa. Elena Moreno Euskal Abertzaletasunaren Museoa. Elena Moreno Euskal Abertzaletasunaren Museoa. Elena Moreno Euskal Abertzaletasunaren Museoa. Elena Moreno Museo del Nacionalismo Vasco. Elena Moreno

Markina-Xemein---Vitoria-Gasteiz-------------Poesía

Markina-Xemein---Vitoria-Gasteiz-------------Poesía

Elisa Rueda, Markina-Xemeinen jaioa eta oso gaztetatik Gasteizen bizitzen den irakaslea, poeta eta aktorea, hitzaldi baten protagonista izango da, non hitzak, sormena eta komunitatea ardatz dituen bere ibilbide sakona partekatuko duen. Bere bizitza eta ibilbide artistikoa zeharkatuko ditu, poetaren egiazko esanahia azalduz eta poesia nola bihur daitekeen pertsonak, lurraldeak eta belaunaldiak lotzen dituen hari bateragarri.

Poema-liburu ugari argitaratu ditu —haurrendako lanak ere bai—, euskaraz zein gaztelaniaz idatziz. Ahots literario sendo eta anitza eraiki du, eta bere ibilbidea hainbat aitortzak babestu dute: Ernestina de Champourcín Nazioarteko Poesia Saria (2013) Escaleras hacia el sur lanagatik eta Paúl Beckett Saria (2016) Tentación botánica poemarioagatik. Bere poesia beste adierazpen artistiko batzuetara ere zabaldu da: Antton Valverdek Zenbat denbora poema musikatu eta abestu du bere azken diskoan, Gaua, ausentziaren itzala, bere lanaren indar emozional eta sortzailearen adibide.

Sormen lanaz gain, Elisa Rueda da “Poetas en Mayo / Poetak Maiatzean” Nazioarteko Poesia Jaialdiaren sortzailea eta zuzendaria. Gasteizen eta Arabako lurralde osoan sustatutako jaialdi hau estatu mailako eta nazioarteko erreferente bihurtu da. Urtero, udaberrian, hiria poesiaz betetzen du: kalean bizitzen den poesia, herritarren parte-hartzea sustatzen duena, diziplina artistiko ezberdinak batzen dituena eta hitza elkargune, solasaldi eta ospakizun-eremu bihurtzen duena. Lan kultural bikain honengatik, Ruedak hainbat sari jaso ditu: “Celedón de Oro”, “Déccellenza alla Cultura – Città del Galateo” (Erroman) edo “Dama de Baza” sariaren aipamen berezia, besteak beste.

Hitzaldi honetan, Elisa Ruedak bere esperientzia pertsonala eta literarioa partekatuko ditu, eta poesiak gure harremanak eta bizi ditugun lekuak eraldatzeko duen gaitasuna azalduko du. Bere lanari bultzada ematen dion pasioaz, bere ibilbideko uneak markatu dituzten bertsoz eta Poetak Maiatzean bezalako egitasmoen bidez hitzak komunitatea nola ehundu dezakeen azalduko du. Azken batean, poesia ez dela soilik sormen artistikoa, baizik eta munduan egoteko modu bat dela ulertzeko gonbidapena izango da.

  • abe 02 2025
  • 19:00h -(e)tik 20:30h -(e)ra
  • Sabino Arana Fundazioa. Tere Verdes pasabidea
Euskal Abertzaletasunaren Museoa. Elisa Rueda

“Arzelus Arrieta’tar Amale. Nere Oroimenak” liburuaren aurkezpena

“Arzelus Arrieta’tar Amale. Nere Oroimenak” liburuaren aurkezpena

Sabino Arana Fundazioaren Euskal Abertzaletasunaren Museoak, Gipuzkoako Foru Aldundiarekin lankidetzan, Amale Arzelus Arrieta liburua argitaratu du. Nire memoriak. Egileak, Jon Andoni "Jonan" Zinkunegi Arzelusek, Amaleren semeak, Nere oroimenak eta Nere ekintzak testuak erabili ditu, Amalek berak idatzitakoak, eta horiei ekarpenak gehitu dizkie obra osatzeko.

Liburuak bi bertsio ditu. Jatorrizko bertsioa euskarazkoa da eta gaztelaniazkoa ez da jatorrizkoaren itzulpena.

Liburuaren kontakizuna Arzelus familiak protagonismo berezia izan zuen Euskadiko historiaren zati garrantzitsu batetik dator. Amaleren aita, Ander Arzelus Luzear, EAJ-PNVko Euzkadi Buru Batzarreko kidea izan zen, eta kultur jarduera ugariren sustatzailea, tartean antzerkia eta irratia, beti euskaraz. Horregatik, Amalek gaztetatik bizi izan zuen giro politiko eta kultural euskaltzalea.

Antzezlanak Amale Arzelus Arrietaren bizitzako hainbat arlo erakusten ditu, familiartekotik hasi eta euskarazko irratian parte hartu zuen lehen emakume esataria izatera, baita euskarazko eta euskarazko irakasle gisa egin zuen lana ere. Antzerkiari dagokionez, Poxpolinak taldean parte hartu zuela gogoratzen da. Liburuak, halaber, Amale Arzelusen ibilbide politikoaren bilakaera ezagutzeko aukera ematen du. Amaitzeko, Amale Arzelusen azken urteetako omenaldietako batzuk gogoratzen dira.

  • mar 19 2025
  • 18:30h -(e)tik 20:00h -(e)ra
  • Donostiako Aiete jauregian
Euskal Abertzaletasunaren Museoa. Oiz mendia

Toti Martínez de Lezeak, “Idazlearen lanbidea”

Toti Martínez de Lezeak, “Idazlearen lanbidea”

Toti Martínez de Lezea idazleak hasiera emango dio Euskal Abertzaletasunaren Museoak antolatutako “Liburuen txokoa” hitzaldi ziklo berriari, apirilaren 19an, asteazkena, 19:00etatik aurrera, Sabino Arana Fundazioan.

“Liburuen txokoa” delako jardueraren helburu nagusia hau da: irakurleak idazleen lanetara hurreratzea, benetako protagonisten eskutik hurreratu ere, hau da, idazleen euren eskutik.

Asmoa da sorkuntzari buruzko esperientziak eta hausnarketak partekatzea irakurleekin, liburuak liburu-dendetara iritsi aurretik idaztearen atzean zer dagoen aztertu eta irakurtzeko ohitura sustatzea. Lehenengo gonbidatuak, Toti Martínez de Lezeak, “Idazlearen lanbidea” gaia jorratuko du.

Martínez de Lezeak aurreratu digunez, “idaztearen langintzari buruzko teoria ugari daude. Irakurketa, irudimena, iraunkortasuna, behaketa eta jakintza biziki garrantzitsuak dira, baina egia da inor ez dela jaio idazten jakinda. Eta beste edozein lanbidetan bezala, idazten ere idazten ikasi behar da.

  • api 19 2023
  • 19:00h -(e)tik 20:00h -(e)ra
  • Sabino Arana Fundazioa. Morazan Enparantza