Alderdi Eguna

Alderdi Eguna 1981

Alderdi Eguna 1981: Aiegin, haizearen eta LOAParen kontra

1981eko irailaren 27an, Aiegiko zelaiek (Nafarroa), Iratxe-Lizarratik gertu, Alderdi Egunaren bosgarren edizioa hartu zuten, Obanosko infanteen "Pro libertate patria, gens libera state" "Herriaren askatasunaren alde. Herria aske zutik - Por la libertad de la Patria. Pueblo libre en pie" lemapean. Kokalekuaren aukeraketak zentzu berezia zuen: alde batetik, Lizarrako Estatutoaren 50. urteurrena ospatzen zen; bestetik, jaialdiak Fortunato Agirre —frankistek fusilatutako Lizarrako alkatea—, Iratxen hildako Juan Ajuriagerra eta hilabete gutxi lehenago zendutako Manuel Irujo oroitu zituen.

Testuinguru politikoa nahasia zen. Otsailaren 23ko estatu kolpe saiakeraren ondoren, autogobernu-prozesua atzera egiteko arriskuan zegoen, Ley Orgánica de Armonización del Proceso Autonómico (LOAPA) delakoaren mehatxupean. Alderdi Eguna, beraz, aldarrikapen argi bilakatu zen lege horren aurka.

Kartela, aurreko urteetan bezala, Nestor Basterretxeak diseinatu zuen: hondo zuri neutro baten gainean, masa beltz trinko batek alderdiaren batasuna irudikatzen zuen, eta hortik, argi-izpi baten moduan, banda koloretsuak igotzen ziren etorkizunerantz.

Mila lagunek hartu zuten parte antolakuntza lanetan, eta beste 500ek zirkulazioa zuzentzen zuten. 24 txosna jarri ziren, non sardinak, txuletak, babarrunak edo galeperrak eskaintzen ziren, eta ospakizuna bere kabuz finantzatzea zen helburua, 8 milioi pezetako aurrekontuarekin.

Eguraldiak ez zuen barkatu: euria etengabe erori zen, eta giroa hotza izan zen. Gobernadoreak Guardia Zibilaren presentzia eskatu izanak eta giro politiko tenkatuak baldintzatu zuten jaialdia, baina milaka abertzalek eutsi zioten, Montejurraren oinean, euriari eta haizeari aurre eginez.

Kirol arloan, Iñaki Perurenak munduko errekorra hautsi zuen, 202 kiloko zilindrikoa esku bakarrarekin zazpi aldiz altxatuz, bost minutu baino gutxiagoan. Mitina ordu eta erdi berandu hasi zen, zirkulazio-korapiloagatik, eta bertan hitza hartu zuten Carlos Garaikoetxeak, EGIko kide batek, Iñaki Cabases NBBko presidenteak eta Xabier Arzalluzek. Hurrengo egunean, "El Alcázar" egunkariak kezka agertu zuen Garaikoetxeak euskaldunak herri eta nazio gisa aipatu izanak zigorrik jaso ez zuelako.

Bertaratutakoen kopuruari dagokionez, antolatzaileek 200.000 pertsona kalkulatu zituzten, Guardia Zibilak 80.000ra jaitsi zuen zifra hori. "Euzkadi" aldizkariaren inkestaren arabera, bertaratuen %50 EAJko militante zen, %30 sinpatizante eta gainerako %20a beste alderdietako jendea, Alderdi Egunaren giroarekin bat egiten zuena. 700 autobus baino gehiago kontatu ziren.