Alderdi Eguna

Alderdi Eguna 1978

Alderdi Eguna 1978: Olarizuko zelaiak eta herri baten indar goranzkoa 🌲🌾

1978ko irailaren 24an, Alderdi Egunaren bigarren edizioa Arabako lurretan finkatu zen, Gasteiztik hurbil dauden Olarizuko zelaietan. Kokapen hau hautatzeko arrazoi nagusiak Araban alderdia indartzeko beharra, irisgarritasuna, jaiari eman nahi zitzaion izaera biratzailea eta Arabako lursail zabalak izan ziren, Andoni Perez Cuadrado antolakuntzako Arabako ordezkariak adierazi zuenez.

Garai politiko bereziki nahasi eta erabakigarrian iritsi zen hitzordua. Madrilen, Konstituzioaren Xedapen Gehigarria eztabaidatzen ari zen, non EAJko parlamentariak Euskadiren eskubide historikoak bermatzen saiatzen ari ziren. Bestalde, euskaldunak eta katalanak euren estatutu proiektuak onartzeko azken txanpan murgilduta zeuden.

Nestor Basterretxearen diseinua eta prestaketa lanak

Lehen edizioaren arrakastari jarraituz, Nestor Basterretxea artista ezagunak diseinatu zuen egunerako kartela. Artistak argi utzi nahi izan zuen bere lanaren esanahia:

"Hondo beltzaren gainean, gure koloreak modu dinamikoan nabarmendu nahi izan ditut, goranzko zentzuan, euskal herriaren ibilbidea nola ikusten dudan adierazteko".

Antolatzaileek, ezbeharrik gerta ez zedin, hainbat gomendio zabaldu zituzten "Euzkadi" aldizkariaren bidez: Gasteiz goizez eta arratsaldez leku hotza zela gogorarazten zuten, janaria etxetik eramatea aholkatzen zuten eta autobusa helmugara heldu arte ez jaisteko eskatzen zuten. Gainera, arazo mekanikoei aurre egiteko, tailer eta grua zerbitzu bereziak antolatu ziren.

EAJko 2.000 lagun inguru aritu ziren antolakuntza lanetan, batez ere trafikoa bideratzen. Aparkalekuetatik jaigunera bide luzeak egin behar izan ziren, eta beroari ihes egiteko zuhaizpeak babesgune bilakatu ziren. Etxerako bidean, auto eta autobus ilara luzeak sortu ziren.

EGIren ibilaldia eta asteburuko berritasunak

Berritasunen artean, lehenengo aldiz saldu zen egunerako bereziki prestatutako ardoa, La Pueblatik ekarria.

Bestalde, EGIko gazteek, estreinekoz, asteburu osorako ekintzak antolatu zituzten. Lurralde ezberdinetatik abiatutako jende zutabeak Legution elkartu ziren larunbatean, handik Olarizurantz oinezko ibilbideari ekiteko.

Igandeko egitaraua honela banatu zen:

• Meza santua (ikurrina igo baino lehen).

• 11:00etan: Autobusen etorrera eta erakunde ezberdinen batzea.

• 11:30ean: Ikurrinaren igoera eta mitinak. Hizlariak Jose Angel Cuerda, Xabier Arzalluz eta Carlos Garaikoetxea izan ziren.

• 13:30ean: Bazkari herrikoia.

• 15:30ean: Umeentzako jolasak.

• 17:00etan: Ekitaldien amaiera.

Gurekin batera, nazioarteko eta inguruko ordezkariak izan genituen gonbidatu gisa: Entesa dels Catalans, Esquerra Republicana, CDC, UDC eta Galeseko Alderdi Abertzaleko (Plaid Cymru) kideak.

Une hunkigarriak eta Arzalluzen hitzaldi gogoangarria

Egun osoan zehar, abuztuaren 25ean Iratxen hildako Juan Ajuriagerra abertzale historikoa oroitu eta omendu zuen alderdiak.

Desfileko unerik hunkigarriena Amorotoko Santiago Zabalak zeraman ikurrina ikustean bizi izan zen. 1931ko ikurrin hau ("zegoen ikurrinik zaharrena" bezala ezaguna) Zabalak berak bere etxeko horma baten atzean ezkutatuta gorde zuen frankismoaren diktadura osoan zehar, askatasun garaia iritsi arte.

Ekitaldi politikoan, Xabier Arzalluzen hitzaldia izan zen ospetsuena eta gerora kritika gehien jaso zituena, etorkizunean tradizio bihurtuko zen bideari hasiera emanez. Bere hitzetan:

"Madrilen ematen diguten ogi koxkorra gure soroetako gariz eginda dago", Madrileko bota ezagunari erreferentzia eginez.

Balantzea eta eguneko anekdotak

Antolatzaileen datuen arabera, 100.000 pertsona inguru bildu ziren Olarizun: 1.080 autobus, 8.000 auto inguru eta 20.000 lagun oinez bertaratuta. Donostiatik etorri zirenentzat tren berezi bat ere antolatu zen.

Eguna igaro ostean, hau zen gauza galduen bulegoko laburpen bitxia: erloju bat, autoko hiru giltz multzo, emakumezkoen bitxi bat eta eskumuturrekoa, eguzkitako bi betaurreko eta graduatutako beste batzuk, etxeko giltza batzuk, ezpainetarako zapiak zituen kanpineko poltsa, txistu zorrotz bat, 11 jaka, 3 txapel eta euritako bat.

Baina eguneko irudirik politena Pello Mari 8 urteko gazteak utzi zigun. Txikia zenez, beti gora begira egon behar izateaz azpertuta, zera aitortu zion "Euzkadi" aldizkariko kazetariari:

"Niretzat aurpegiak eta aurpegiak eta aurpegiak besterik ez dira egon gaur hemen".