Argazki funtsa

Funtsezko pertsonak

Euskal abertzaletasunaren kontakizunean ezinbestekoak diren pertsonen aurpegi eta istorioak, haien ideia, ekintza eta konpromisoek arrasto sakona utzi baitzuten gure herrian.

Menua Bildumak ikusi

Jesús de Galíndez Suárez

Seguru asko, euskal pertsonaia gutxi egongo dira, eta horiei buruz hainbat ikerketa-liburu idatzi edo filmak egin dira.

Jesus Galindezi buruz, orain arte, sei ikerketa liburu, nobela bat eta pelikula bat idatzi dira. Egunkarietako ehunka artikulu. Besteak beste, New York Times, Washington Post edota Life aldizkaria bezalako hedabideena.

FBIk Galindezi lotutako 5.000 dokumentu baino gehiago gordetzen ditu. Eta beste hainbeste CIAk. FBIk, epailearen aginduz bere artxiboak desklasifikatu ondoren, CIAri horietara sartu nahi zuen pertsona bakoitzaren berri eman behar zion.

Baina nor zen Jesus Galindez?

Madrilen jaioa. Euzko Alderdi Jeltzaleko afiliatua zen. Abokatua, gudaria, idazlea, legelaria eta 1942tik 1956ra Dominikar Errepublikan eta Estatu Batuetan erbesteratutako Eusko Jaurlaritzaren ordezkaria. Bahitu eta desagertu ziren eguna.

Gure kulturaren, giza eskubideen edo euskal herriaren askatasunaren defendatzaile nekaezina.

Eleberri, ehunka artikulu eta azterketa juridikoen egilea da. Doktore-tesia Rafael Leonidas Trujillo Dominikar Errepublikako diktadorearen (AEBen aliatua) diktadura aztertzeko erabili zuen.

Tesia argitara ez zezan, Trujillok New Yorken bahitzea erabaki zuen.

Bosgarren Hiribidean.

Beste erbesteratu dominikar batzuekin egin zuen eta beti irten zen zigorgabe.

Detektibe pribatu, mediku eta polizia erosien laguntzaz, Dominikar Enbaxadaren begiradapean, film-bahiketa bat antolatu zuen.

Bahitu egin zuten, ziurrenik bere apartamentuan, Ordezkaritzaren egoitza ere bazen hartan.

Bosgarren Hiribidean. Drogatuta. New Yorkeko aireportuetako batean zain zeukan hegazkin batera eraman dute anbulantzian. Eta handik, pilotu batekin iparramerikarra Dominikar Errepublikara. Santo Domingon torturatu eta hil egin zuten.

Haren gorpua ez zuten sekula aurkitu.

Lehendakariaren aginduz, Estatu Batuetako zerbitzu sekretuentzat lan egiten dut gerran eta gerraondoan.

FBIren artxiboetara sartzea, batez ere, dokumentazio batera sartzea da erabat zentsuratua, non oso zaila den bi esaldi baino gehiago segidan irakurtzea.

Bere bahiketaren egileari buruzko susmoak Trujilloren gain erortzen hasi zirenean, Trujillok bere desagerpenean parte hartu zuten gehienak hil zituen.

Estatubatuarrak eta dominikarrak.

Odol-errekasto bat, Trujilloren heriotza ekarri zuena. baten senideak diktadoreak “suizidatzeko agintzen” zuen militarrek hura hiltzeko konplot a antolatu zuten.

Ordurako Trujillok Estatu Batuen laguntza galdua zuen. Bere partehartzea ezkutatzeko eromenean, operazioan parte hartu zuten hiritar estatubatuarrak ere hiltzea agindu zuen.

Gaur egun, oraindik ez dute argitu bere krimena.