Bitxiak
Ramón Vicuña Epalzaren erretratua Urtarrila 2026
2026ko urtarrilean, Bitxiak atalean Ramón Vicuña Epalzaren erretratua aurkezten dugu. Lana Javier Ciga Etxandi margolariak egin zuen Madrilen, 1911ko apirilaren 1ean, olioz mihisean. Portugaleteko Udal Batzordeak dohaintzan eman zuen eta gaur egun Euskal Abertzaletasunaren Museoan kontserbatzen da.
Ramón Vicuña (Portugalete, 1886–1935) abokatua, armadorea eta euskal nazionalismoaren aitzindaria izan zen. Deustuko eta Bartzelonako Unibertsitateetan ikasia, oso gaztetatik hartu zuen parte EAJren jardunean. Kazetari eta idazle gisa jardun zuen, Rabik ezizenez sinatuz, eta erantzukizun handiko karguak izan zituen bai esparru politikoan bai enpresa-munduan. 1933an Bilboko diputatu hautatu zuten, eta bere jardunak eragin nabarmena izan zuen garaiko euskal bizitza politikoan.
Erretratuaren egilea, Javier Ciga (1877–1960), Nafarroako pinturaren figura nagusietakoa da. Bitxiak atalean aurkezten dugun bigarren obra da hau, eta berriro ere agerian uzten du artistaren margotzeko modua: teknikoki zorrotza, orekatua eta lasaia, kanpoko itxuraren azpian pertsonaren izaera eta sakontasuna bilatzen dituena. Ciga errealismo perfektuari leial mantendu zitzaion, Parisko esperientzian ezagututako joera berriak bere lengoaia pertsonalean txertatuz, baina estridentziarik gabe.
Lan honek, beraz, balio bikoitza du: batetik, euskal nazionalismoaren historiako pertsonaia garrantzitsu baten irudia eskaintzen du; bestetik, Javier Cigaren “pintura isilaren” adibide bikaina da, esentziak eta egia bilatzen dituen pintura baten isla.
Datu teknikoak:
Egilea: Javier Ciga Etxandi.
Teknika: Olioa mihise gainean.
Data: 1911ko apirilaren 1a (Madril).
Neurriak: 85 cm (altuera) x 68 cm (zabalera).
Jatorria: Portugaleteko Udal Batzarraren dohaintza.
